Δευτέρα 20 Αυγούστου 2012

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑ

 Γράφει ο  Σταύρος Τραγάρας

 Ζούμε στην εποχή των μηνυμάτων. Όλοι στέλνουν σε όλους μηνύματα. Μηνύματα κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά, αισθηματικά, κλπ. Από τα παιδάκια που στέλνουν μηνύματα σε φίλους τους με το κινητό, έως αρχηγούς κρατών που στέλνουν προειδοποιήσεις – μηνύματα σε λαούς, κοινωνικές ομάδες, κλπ. Για το μήνυμα των πρόσφατων εκλογών ειπώθηκαν πολλά. Το θέμα αυτό δε θα μπορούσε να μη μας απασχολήσει, αφού η λημνιακή κοινωνία ήταν από αρχαιοτάτων χρόνων άκρως επικοινωνιακή. Σας παρουσιάζουμε παρακάτω συνέντευξη που πήρε ο συνεργάτης μας κ. Γιώργαρος Πουρπουργιανός (ΓΠ) από τον Λήμνιο πολιτικό αναλυτή κ. Μενελή Λεμπέσαρο (ΜΛ).
ΓΠ: Αρκαντάσ’ κι ζμπατριγιώτ κυρ Μενελή, λέγου σήμερα να μλήξουμ για τα μηνύματα των εκλουγών.
ΜΛ: Σ’ ακούγω κυρ Γιώρεγ’.
ΓΠ: Πρώτα–πρώτα κι αρχή, νουμίγ’ς ότε οι πουλίτες στείλαν αντιμουν’μουν’κό μήν’μα στς πουλιτικοί;
ΜΛ: Τώρα, μήν’μα που μνύσαν οι πουλίτες και ήνταν κι αντίς στο μνημόν’ με φαίνεται παράξενου σαν ουντότητα που έλεγε κι ου μακαρίτ’ς ου Νταμπάκ’ς, αλλά τέλους πάντουν α σε απαντήσου. Αυτόνου το λοιπό το αντιμνημουνικό μήν’μα, το στείλαν γοι πουλίτες στς πρώτες εκλουγές, το Μαγ’. Τώρα σε τούτες τς εκλογές, τον Ιούν’,  γίν’κε το ανάποδο. Οι πουλιτικοί στείλαν μήν’μα στς πουλίτες. 
ΓΠ: Και πιο ήνταν αυτόνου του μήν’μα;
ΜΛ: Να, πήκαν οι πουλιτικοί στς πουλίτες: «Το μήν’μα που μας στείλτε του Μαγ’, σας λέμε να το κάμτε μασούρ κι να του βάλτε στο γκώλο σας με το ζμπάθγειο».
ΓΠ: Θος φλαξ κυρ Μενέλου, τι συτχιές έναι τούτες. Πρόσεξε κουμάτ μαθέ, μας διεβάζνε κι ευγενήδσες γ’ναίκες, αλλά κι ου κυρ Κώστας. Θα μας κοψ ου Ηλίας. Τέλους πάντουν, για πέμε τώρα, τι μήν’μα έστλεν η τρόγ’κα στ’ γκαινούργια κυβέρενσ’;
ΜΛ: Θαρκίδια.
ΓΠ: Άντε πάλε αρσίζκα κι ματσμάν’κα.
ΜΛ: Θαρκίδια σε είπα, οχ’ αρχίδια. «Θαρκίδια» στα Λεριανά θα πει «θα έρθει η ίδια». Να σε πω κι ένα διάλουγο για να το νογήσεις: «-Μωρή Στελιά τση τόπες;» «-Τση το μήνυσα» «-Και τι σούπε μωρή;» «-Θαρκίδια». Δηλαδή τς είπε η τρόγ’κα ότι θα νερτ η ίδια κι τότε θα τς φκιαξ ουλ’ τούτεν’ τς ψευτουτσουτσλάδες.
ΓΠ: Αααααα! Κι τι γνωμ εχ’ς για τ’ γκαινούργια κυβέρενσ’;
ΜΛ: Πάλε θαρκίδια. Τούτο το λένε οι Ατσκιώτες, που το πήραν απ’ τς Λεριανοί κι δε θα πει «θα νερτ η ίδια», αλλά θα πει κανουνικά «αρχίδια» με το ζμπάθγειο. Έναι μπλιο εξευγενιζμένο. Μαθέ του ίδιου έναι να πεις σε ένα «θα παρς θαρκίδια», απ’ το άλλου του τρισκατάρατου;
ΓΠ: Συμφουνείς ότι ου λαός είχε στειλ’ μήν’μα με του απουτέλεζμα, ότι ήθελε κυβέρενσ’ κι αμέσους κι οπουσδήπουτε; 
ΜΛ: Πάλε θα με λες ότι λέγω αρσίζκα άμα σε απαντήσω. Αλλά άντε. Μεις εδώ στ’ Λήμνος, κι του «αμέσως», κι το «οπουσδήπουτε» το λέμε «μνια κι μνια». Άμα πεις «μνια», ακούγεται «πουλλά αιδοία» με το ζμπάθγειο, αλλά γω ήθελα να πω «μία», «μια». Κάτσε να σε κάμω κι γραμματική με παράδγμα: Μνια και μνια. Αμέσως. «Ήρτε τρεχάτος και μνια και μνια έφγε». Μνια και μνια. Οπωσδήποτε. «Ότι θα πάμε, μνια και μνια θα πάμε, για πότε δε ξέρω».
ΓΠ: Με μπέρδεσες κυρ Μενελή. Κάτσε. Δεν εννουείς ότε η κυβέρεν’σ’ απουτελείται απού πουλλά «μνια» δηλαδής αιδοία;
ΜΛ: Δε ντούχα σκεφτεί, αλλά τώρα π’ το λες με βαγ’ς σε πειραζμό…
ΓΠ: Πουλλοί λένε κυρ Μενέλουμ, ότε καλύτερα κυβέρενσ’ συνεργασίας παρά τίπουτα. Πώς σε φαίνεται η κυβέρενσ’ συνεργασίας;
ΜΛ: Καλή, πουλύ καλή. Σα γάμος με τρεις. Έναι όπους λένε οι μπρουχουρεμέν’ «κινούργια ιμπειρία». Έναι σαν εκειό που λένε οι Λημνιοί: «Το ζμπεθερκάτου του μνι καλύτερου κι απ’ του νυφκάτου».
ΓΠ: Αααα, Μενελή το παράκαμες. Κι θα στο πω. Ου να με χαθείς γάδαρε.
ΜΛ: Α, με ψίλ’νες το όνομαμ γλέπω. Δε μπειράζ. Γιατί, όμως μπρε Γιώρεγ’; Εσύ εχ’ς τς νυφς σ’ το μνι καλύτερο απ’ τς ζμπεθέρας σ’;
ΓΠ:………
ΜΛ: Έλα, αστείο ήνταν. Πάντως ου γάμος κι μάλ’στα ου ξαναγκασκός μπουρεί να μπλεξ τα πράματα κι να μπερδέσ’ τς ζμπεθέρ. Δε ξερ μαθέ κανές ποιος έναι ου θκος υπουργός κι ποιος ου ξένους. Όπους του πράμα τς ζμπεθέρας.
ΓΠ: Δηλαδής;
ΜΛ: Θα σε πω μια στχουμυθία που είχαν δυο Λημνιοί ζμπέθερ, που είχαν πιει τα ρακούδια τς στο γκαφενέ: «-Άντε ζμπέθερε λέγω να παγαίνω σπιτ να ζαγαργιάσω» «-Ε, μπριν ζαγαργιάγ’ς μαθέ α πισκεφτείς και το πράμα τς ζμπεθέρας». «-Οχ’ τς ζμπεθέρας μαθέ, τς γ’ναίκαζεμ το πράμα α νεπισκεφτώ». «-Τούτο λέγω κι γω, τς θκιαζεμ τς ζμπεθέρας μαθέ, που έναι η γ’ναίκα σ’» «Α, κι γω νόμζα που ήλεγες τς θκιάζεμ τς ζμπεθέρας, που έναι η γ’ναίκα σ’».
ΓΠ: Α, του παραξνίσαμ του γυαλί. Θα μας μνύσνε.
ΜΛ: Δηλαδής θα μας κάμνε μήνυσ’ ή θα μας δώκνε μήν’μα;
ΓΠ: Θα μας κάμνε μήνυσ’ για τα πιπεράτα που λες.
ΜΛ: Σα μια γ’ναίκα σν Ατσκή, που δις τν ώρα ανεπλιένταν το γείτουνα τς, θα σε μνύσου κι θα σε μνύσου, μια για το γάδαρο που έκοψε, μια για τ’ γκατσίκα που τς έφαγε τα λουλούδια τς. Ουπότε κι κειος μια μέρα αγαναχτζμένους τς λεγ’: «Ε, άμα εσύ με μνύσεις κι γω α σε τσουτσλήσου».
***Αγαπητοί αναγνώστες ευτυχείτε. Και προσοχή στα μηνύματα.              








ΕΚΛΟΥΓΟΥΑΠΟΥΛΟΥΓΙΣΤΙΚΗ

ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑ

 Γράφει ο Σταύρος Τραγάρας

 Συνέντευξη του Λημνιού πολιτικού αναλυτή κυρίου Μενελή Λεμπέσαρου (Μ.Λ.), στον ανταποκριτή μας Γιώργαρο Πουρπουργιανό (Γ.Π.), για τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών.

Γ.Π: Κυρ Μενέλο, πώς είδες τα απουτελέσματα των εκλογών;

Μ.Λ.: Με τα μάτια μ’ τα είδα κι τα είδα πουλύ όμουρφα κι πρέπουντα.

Γ.Π.: Πώς σε φαίνεται ο Σαμαράς; Έναι καλός για πρωθυπουργός;

Μ.Λ.: Αψλό παιδί, θεουρητικό έναι, κι άμα ικπιδεύνταν από μκρος για σαμαράς κουντά στου σχουρεμένου του Ν’κόλα του Κιουρουνάκ’ απ’ τν Ατσκή, θα νήνταν ταμάμ. Για πορδυπουργός θα σε γελάσου. Όμους θα νήνταν οτ’ πρεπ για τσιρκουλάνους, γιατί κι καλές κωλοτούμπες κάμεν’ κι έφκιαξε πουλύ όμουρφου μπουλούκ’ π’ του λένε κιντρουδιξιά παράταξ. Έχου στου μλιανόμ’ ένα ντελάλ’ σα ντο σχωρεμένο το Μπαντελή το Φούντο π’ να ντιλαλίζ έτσενάς: «Απόψε θα παιξ θέατρου στ’ Μαστρουβασίλ’ του γκαφενέ. Ήρτε στου χουργιό μας του ουνουμαστό μπουλούκ’ τ’ μπουλουξή Αντών’ τ’ Προυμαζώχτ με τς μπλιο ναμστοί μπεχλεβάν’δες κι ηθουπιοί. Του έργου ουνουμάζεται, ου κλεφτ’ς, ου φουνιάς, κι ου γιος τ’ σκουτουμένου. Οτ μπλιο κινούργιου εχ’ βγαλ’ η καλλιτεχνίγια κι γη χουρευτανίγια. Πρωτ κι καλύτερ η ντιζέζα κι μουρφόγ’ναικα Ντουρούδα Καμήλουβα  σε απουκαλυπτικές μπόζες που θα κιφλεντίσνε του γκάθε πκραμένου. Ου μουγάλους μπαλουκλώτσαρους Ανατουλάκ’ς ου λέκτουρας στου καλύτερου νούμερου ρητουρείας κι απαγγιλίας. Οι ηθουπιοί Πλευρουβελόπουλους, Μπουμπούκους, Μαυρουβουρίδης σε ένα νούμερου που ικτελείται μόνε με του δεξί χερ, θα σας αφήκνε άφουν’ κι άλαλ’ κι κουμάτ γραντ’ζμέν’. Τραγούδγια, φουτγιές, κουλουτούμπες, κουμένα κιφάλια, ου γύρους του θανάτου κι ου γύρους τ’ κυρ Βασίλ’ τ’ σουβλατζή, σκηνές απού Φρειδερίκ’ κι βασιλέα, ως τν ιπανάστασ’ τς εικουστής πρωτ’ς τ’ Γιώργαρ κι ιβρουπαϊκοί χουροί με μπόλκες αλλά κι τσάμκα. Στου τέλους ρίχνεται ζουντανός στου γκακανό ένας Πακιστανός. Του μπουλούκ’ θα διαθέσ’ κι μπόλ’κου άχερου για τα ζουντανά π’ θα έρτνε».

Γ.Π.: Πού τα θμήθκες ούλα τούτα; Το Βενιζέλου πώς τον είδες;

Μ.Λ.: Τουν είδα μσο γιατί δε χώργιεν στ’ βλεψάμ’, αλλά καλός έναι, πουλυμίλ’ς κι μπαμπαλιάρς. Μόνε δεκεί στου Πασόκ τ’ μπάθαν σα ντο ψευτ το τζοπάν’ που φώναζε λύκος κάθε τόσο για να πειράζ τς χουργιανοί. Ώστουπ ήρτε ου λύκους αλλά δε ντον πίστευε μπλια κανές. Καλός ου Βενιζέλαρους αλλά ούλες τς πρεζόλες τς τρωγ’ ου ίδιους.

Γ.Π.: Μουγάλ’ άνουδου είχε ου ΣΥΡΖΑΣ, αλλά δε βγήκε πρώτους. Τι λες για τούτου;

Μ.Λ.: Εμ νιο πιδί έναι το Τσιπραλεξούδ, γι’ αυτό εχ’ τόσεν’ άνουδους κι σκουμάρα μετά συγχουρήσιους. Οτ’ μπόργεν όμως έκαμνε για να τον πεσ’, κάθα μέρα τ’ μπάλευε τ’ γκατάστασ’ κι με τα δυο χέρια. Δεν ήθελε να βγει πρώτου του μανέριμ. Σεις ατού, σων’ κι καλά. Ντιπ αγροίκ’σταρ είστε μαθέ; Σας φούμαιρνε κι σεις χαμπάρ γιοκ. Σας λιμάρζεν ένα παιδέλ’ κι ούλους ου σιν’σιλές απ’ τς σκλαρκάδες κι τς μαλέτσ’ με του βουρλίδ. Μπρουσπαθούσεν κάθα μέρα του πιδέλ’ να σας αλεκουντίσ’, έβαζε τα δυνατάτ να σας καμ να του σκαθείτε, σεις νούκου. Τι νουμίστε πως έναι κανουνικός κουμούναρους, που μπουρεί όπουτε θελ’ να ρίχεν’ τα πουσουστάτ’; Γοι κουκουέδες μόλις ανεβούνε κουμάτ, βάζνε τ’ Πινιό μες τ’ Λαμπρή κι κάμεν’ μια απεργία κι αμέσους τσουπ τρεχάτ πάνε στου πέντε τα εκατό. Τούτου δεν εχ’ αθρώπ π’ να ξέρνε ιπακριβώς τ’ δοσ’ τς μαλακίας που χρειγιάζεται για να πεσ’ η προυτίμησ’ τ’ κόζεμ. Γι’ αυτό σας λέγου, λεγ’μον’θείτε το μια σταλιά. Πώς αλλιώς να σας του ήλεγε. Δεν ήθελε να του ινουχλείτε. Τι θέλτε για να του νουγήστε; Να έκαμνε κι τα κακά τ’; Ιπιτέλους όμους τα κατάφερεν.

Γ.Π.: Ου κυρ Φωτ’ς;

Μ.Λ.: Ουραίους κύριους, καλός παπούς, να τουν ρίξεις δίπλα τ’ μια ντουζίνα πιδέλια να τα λεγ’ παραμύθια.

Γ.Π.: Πώς γλεπς τον Καμμένο, σαν πουλιτικό;

Μ.Λ.: Να σε πω. Για μσκαρ τον γλέπω, για μλαρ τον γλέπω, για πουλιτικό δε ντον γλέπω. Άσε που με φαίνεται ότι έχνε ξεμπουσκάρ κουμάτ τα μπουλόνια. Αλλά αρχουντάθρουπους, μπερκέτ’ς κι κουβαρντάς, οτ πρεπ για τ’ νταβέρνα.

Γ.Π.: Οι χρυσαυγουλάδες; Αντρουπή δε νέναι;

Μ.Λ.: Αντρουπή στα μούτρα σ’. Οι Χιτλεράδες έναι ουραία πιδιά, θρουφανά κι   σεβαστκά. Κουντά ιβδουμήντα χρόνια απού τότες που πέθανε ου Χίτλερς κι κειν’ ακόμα τουν πενθούνε κι φορούνε μαύρα. Δε μπορούνε να ξιπεράσνε το γκαμό τς για του Χίτλερ γι’ αυτόνο έναι ούλου θμουμένα.

Γ.Π.: Για τς κουκουέδες τι γνωμ εχ’ς;

Μ.Λ.: Τ’ γκαλύτερ. Καλά πιδιά, κι ας λένε οι κουτσουμπόλ’δες ότε τς αμουλάραν απ’ του Νταού Πεντέλ’ς. Τούτου δε νέναι σουστό. Οι μσοι ξεφύγαν απ’ του Δρουμουκαΐτειου. 

Γ.Π.: Σε φκαριστώ κυρ Μενελή.

Μ.Λ.: Η ευκαρίστησ’ θκημ κυρ Γιώρεγ’.

*** Αγαπητοί αναγνώστες κατά πως βλέπω τα πράγματα, το υλικό θα είναι ατελείωτο. Ευτυχείτε.
















Παρασκευή 27 Απριλίου 2012

Άχτουνγκ άχτουνγκ


ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑ

Γράφει ο  Σταύρος Τραγάρας



Ανταπόκριση του συνεργάτη μας Γιώργαρου Πουρπουργιανού:

Σας πληρουφουρώ ένα φιρμάν’ που ντιλαλίσαν τα ιθνικά τάγματα ασφαλείας πουλιτών, που πουστηρίζνε του ιθνικό γκουβέρνου τς συγκυβέρενγ’ς τ’  ΠΑΝΔΟΚ, για τα ιθνικά στρατόπιδα συγκέντρωγ’ς λαθρουμιταναστών.  

«Προυσουχή, προυσουχή, άχτουνγκ, άχτουνγκ , Έλλην’ κι ζμπατριγιώτες Λημνιοί. Μας ζώσαν γοι ουχτροί λαθρουμιτανάστες, ανθέλλην’ κι προυδότις τς ουλουγάλαν’ς πατρίδους μας κι τ’ ουλογάλανου κι γαλαζουαίματου ιθνικού μας έθνους. Το πράμα παραγίν’κε,  ξύν’σε  μπλια το γιαλί, μπεζέρσε ο κόζμος, εν’σάφ’. Σάιζε. Ουλ’ να ζντράμουμ του σιβαστό μινίστρου Μχαλ’ κι τουν άλλου σιβαστό μινίστρου Αντρέα. Πάρτε ουλ’ τφέκια, πιστόλες, ασφαλαγκουτούφεκα, γκράδες, μπρουστουγεμές, ζβανάδες, φκιάρια, στυλιάρια, μανέλες, περγιόνια κι καλάζνικουφ. Μην αφήκτε αρθούν’. Οπ γλέπτε αράπ, Πακιστανό, Αλβανό ή άλλου μόλεμα, ίσα στου κιφάλ’. Κάμτετεν’ του χαρανί λιλίτσα κι γουρνέλα να πίν.νε γοι όρεν’θες νερό. Φιχ ντιχ. Εδιέτς δε θα πομείν.νε πουλλοί για να τς πάμε στα στρατόπιδα συγκέντρωγ’ς. Τώρα τα λένε κέντρα φιλουξινίας. Θα νέχνε λεγ’ ένα υπάλληλο  Έλληνα να μπερετά ένα ξεν’κό λεχριταριό. Θα νέχνε κι πισίνα να κουλ’μπαρίζντεν σα ντα γουρτζέλια, σινεμά, τηλεόρασ’ κι καλά γιαγλουφάγια να ντερλικών.νε κι μπρούσκα κρασά να πλευριτών.νε. Εδιέτς που του πάνε θα γυρεύνε να τς βάλουμ κι πτανέρες να βγάζνε τα μάτια τς. Σβάρτσερ χουντ. Αρμ σβάινερ.

Ειντάξ, ουλ’ το νογούμε ότε ούλα τούτα έναι ψευτιές πορδούκλικ’, αλλά όπους κι ναχ’, μια καλουπέρασ’ θα τ’ νέχνε οι βρουμνιαροί. Ντάινε μούτερ ιστ χουντ. Απάνετς ζμπατριγιώτες κι χριστιανοί. Οχ’ θα τς αφήκουμ να τρώνε του ιθνικό φαγί μας κι να τς φλάγουμ κιόλα.  Όπους είπι κι ου κυρ Αντρέας, απουτιλούνε ουρουλουγιακή υγειουνουμική μπόμπα. Τι, θέλουμ να σκασ’; Ουλ’ έχνε αρρώστιες αγιάτριφτις απάνετς γιατί δε νέναι χριστιανοί κι δε τς ιβλόγ’σεν ου ιθνικός θιός μας. Χτικιό, λέπρα, ιβλουγιά, χουλέρα, ιλουνουσία, ψώρα, πανούκλα, βλινόρροια, σύφιλ’, σκουλαμέντου, μαλαφράντζα κι λουγιώ ντο λουγιώ κουλιάντζες κι οτ άλλου έφκιαξε ου σατανάς κι ου δγιάτανους, ούλα τούτα τς τρυγούνε κι τα φέραν να μας τα κουλλήσνε κάστλα κι ιξιπίτηδες. Άσε που βρουμούνε σα λέσα, οχ’ γιατί τς έφαγι η απυλ’σά, αλλά γιατί εδιέτς στλουμαχεί του καταραμένου αίμα τς. Ντου μπλόντες νεγκερσβάιν. Άρσχλοχ.

Ιπιτέλους τα ιθνικά μας κόμματα μουνιάσαν κι σε ένα ιθνικό ζήτμα. Οι σουσιαλ’στές που μέχιρ τώρα ήνταν αλέμ σοφά κι α δε ψοφά, τρουμάξαν να γίν.νε ιθνικουσουσιαλ’στές. Οι διξιοί που ως τα τώρα παίζαν τα σάκαλα, τ’ γκρυφτσάνα, τς  αμάδες, το γκουτσομπλούκο κι το τρίκο - τρίκο καβαλίκο ήρταν στα γνουστά ιθνικόφρουνα γράδα τς. Οι ακρουδιξιοί πατριγιώτες κι παλ’κάρια, μαζί με τς σναγουν’στές μιλανουχίτουνες, ες – ες, γκισταμπίτες, χίτες, τεταρταυγουστιανοί, χουντάδες, κουκλουφόρ, ρουφιάν’, καταδότες, καμέν’, ζγκαμέν’, χρυσαυγουλάδες, κουκλουξκλάν’δες, κι κάθε πατριουτικό λουλούδ κι αστέρ έναι μπρουσνέλες στον ιερό κι ιθνικό αγώνα τ’ καθαρίζματους κι αζβεστώματους  τ’ ιθνικού μας έθνους. Με προυτουπουρία του γκυρ Μχαλ’ κι του γκυρ Αντρέα, αλλά κι απού κουντά κι στα ζγομλά κι ύπουλα τα ζντρόφγια, εκειές τς κρυφαδερφές τς κουμούναρ που τς έφαγε η κάτα τ’ γλώσσα τς κι βουβαθήκαν για του φόβου μη χάσνε κανέ ψήφου. Σουρουσούγ’λα ουλ’ μαζί, ζντγιαν’ αζντγιανεροί κι αν’κουκύρευτ’ ν’κουκυροί που βαστούνε του κερί. Θα ξιπαστρέψουμ τα λερά κι τα γλιτζιρά σκλήκια, τς λεμπέσαρ κι τς μαυρουτγανιαζμέν’, που γυρίζνε μες στα σουκάκια σα τς γαβάρδες γαδάρ, αναπνένε τουν αγέρα μας κι καβαλ’κεύνε μετά συγχουρήσεους τς ελληνικές νιγηριανές πτάνες κι θα τς ξαπουστείλουμ στουν αγύρστου, με τ’ βουγήθγεια τ’ πανάγαθ θιού μας. Μόνε να σφιχτούμε τώρα που το πράμα έναι ζεστό, να κάμομ γλήγορα και να μη ντο πάμε σα τ’ παροιμιά που λεγ’: “Μπάντεχε μπάντεχε η αλεπού να πέσνε τ κριγιαριού τ’ αρχίδια να τα φαγ’, ψόφσε απ ντ πείνα”. Ράους, σνελ, σνελ. Ιμπρός για νέα ιθνική κουνόμα κι ιθνική ψηφουθηρία. 

Μόνε ήθιλα να παρακαλέσου σιβαστκά τς υπουργοί τ’ ιθνικού μας ΠΑΝΔΟΚ, κι τα ιθνικά κόμματα τ’ γκουβέρνου, να μη νέναι ντόσου δημουκράτες, κι να τς καλουσκαμνίζνε αυτοίν’ τς σκυλ’ στα φιλόξινα στρατόπιδα τς αγάπς, αλλά να βγάλνε ένα ρετζά που να λεγ’ ότε ιπιτρέπεται να τς καίγνε με φουτγιά, όπους έκαμνε ου μεγάλους ιθνάρχης μας Αδόλφους, γιατί μόνε τότε θα σταματήσ’ του μόλεμα τς ιθνικής μας πατρίδους κι τς ιθνικής μας θρησκείγιας. Ζήτου κι χάιλ ου κυρ Μχαλ’ς κι ου κυρ Αντρέας. Ζήτου κι χάιλ του ΠΑΝΔΟΚ κι του τρίτου Ράιχ». 




Πέμπτη 19 Απριλίου 2012

Το κούρεμα και το ξούρζμα

ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑ

Γράφει ο Σταύρος Τραγάρας

Μεγάλη συζήτηση για το κούρεμα του χρέους της Ελλάδας εδώ και μήνες. Ώσπου επιβλήθηκε αν και ονομάσθηκε «εθελοντικό». Η χρησιμοποίηση επιστημονικοφανών όρων όπως «απομείωση» ή «αναδιάρθρωση» από μόνη της αρκούσε να τρομάξει τον κόσμο, αφού είναι πάγια τακτική των κυβερνήσεων, όταν λαμβάνουν αλγεινά μέτρα. Το «κούρεμα», αλλά και το «ξύρισμα», συμβολικά πάντοτε σχετιζόταν με τη μείωση και απαξία της προσωπικότητας κάποιου. Η κόμη και η γενειάδα θεωρείται στοιχείο ευρωστίας και  ομορφιάς. Το κούρεμα και μάλιστα το φορσέ ήταν πάντα λίαν προσβλητικό. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν πλούσια μαλλιά, που τα έκοβαν μόνο σε πένθος. Οι βυζαντινοί κούρευαν όσους διαπόμπευαν. Οι δυτικοί κούρευαν όσους εκτελούσαν. Τα παλικάρια του 21 κούρευαν και ξύριζαν με το μαχαίρι τους δειλούς και τους  μπαμπέσηδες, εφαρμόζοντας το λεγόμενο «Σουλιώτικο ξύρισμα». Ο Μπαϊρακτάρης, ξεφτίλιζε τους κουτσαβάκηδες κόβοντάς τους το τσουλούφι και το μουστάκι. Οι καταδικαζόμενοι με το νόμο περί τεντυμποϋσμού κουρεύονταν με την ψιλή και διαπομπεύονταν δημόσια. Μετά τη γερμανοκατοχή οι γυναίκες που σχετίστηκαν με γερμανούς κουρεύονταν. Στον στρατό το υποχρεωτικό κούρεμα ισοδυναμούσε με εξάλειψη της ατομικότητας. Η χούντα διά του διαβόητου Λαδά έκοβε τα μαλιά των χίπιδων. Ο Σαββόπουλος ήταν προφητικός με το δίσκο του «κούρεμα» από το 1989, στηλιτεύοντας την παρακμή του ελληνικού κράτους και των νεοελλήνων: «Κωλοέλληνες / μασκαρλίκια δες / στο άλφα της αξίας / της αρχής της μίας / λουτροκαμπινές. / Τιμωρός καιρός / πέντε αιώνες δύσης / εθνικής θα ζήσεις / από δω και μπρος / με αγγλικές αλφαβήτες / μαλλιαροί μου Ελλαδίτες / θλιβερές μου πορδές. / Πνεύμα αλήτικο / Ελλαδίτικο / σε μικρά Ασία, / Κύπρο,Λευκωσία / Βόρειο Ήπειρο. / Δεν ακούει κανείς / στο χειρότερο / του Ελληνισμού κομμάτι / στην Ελλάδα ζεις». Γενικά λοιπόν το «κούρεμα» δεν είναι «για καλό».

Το κουρείο ιδίως στην επαρχία είναι ο χώρος συνάντησης των ανδρών και πολλές φορές αντικαθιστά το καφενείο. Στο κουρείο λαμβάνουν χώρα πολύ σημαντικές συζητήσεις, όπως το μέλλον της χώρας, τα οικονομικά, το ποδόσφαιρο, ο ποπός της Μαριγούλας κλπ, δηλαδή όπως ακριβώς γίνεται και στη βουλή. Οι Λήμνιοι από παλιά είχαν σχέση με το κούρεμα, είτε κουρεύοντας τα  γιδοπρόβατά τους, είτε οι ίδιοι υφιστάμενοι το σφοδρό κούρεμα που επέβαλαν οι δύσκολες συγκυρίες. Η λημνιακή γλώσσα είναι γεμάτη από κουροζντήχια. Μετά το κούρεμα κατά κανόνα ακολουθεί η πατσούκλα στο ζβέρκο. Είμαστε σαν εκείνον που πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος. Πήγαμε να κόψουμ τς άκριγιες, ή να ψαλ’δίσουμ τ’ φράντζα κι μας κουρέψαν πρώτα με το κουροψάλ’δο κι ακολουθεί το γλι κι με τ’ ψλη τ’ μηχανή. Μας κουρέψαν σα ντα πλάρια, και θα μας κασαγίσνε κι το γδι μας. Μας έκαναν καράφλες, κουτλουμπέκ’ και κουρποκέφαλ’ γιατί αυτοί που μας κυβερνούσαν ήταν ξυζαρχίδ.δες, και έκαναν το μπαρμπέρ στ’ κασίδ το κεφάλ’. Τώρα θέλουν πάλι ψήφο, για να μας πάρουν και το σκαλπ, κατά το κοινώς λεγόμενο εδώ ο ντουνιάς καίγεται κι το μνι ξουρίζεται. Ο κόσμος λόγω αναδουλειάς κουρεύ’ τς αχελώνες κι τα παπίτκα τα αυγά. Εκεί που δεν μας άρεσε το αμερικάν’κο κούρεμα, μας ρίξαν κι ένα γερμανικό. Μας κουρεύουν με τα βρέτσελα κι τα κεντρίδια κι μας φωνάζνε κι σνελ. Τους δώσαμε αποτέτοιο το θέλνε κι ξουρζμένο. Όπως λέει και το λημνιακό λαϊκό άσμα: «Οι τρίχες με μποδίζανε / κι πήγα στο μπαρμπέρ / και κειος στ’ σαστμάρα τ’ μπέρδεσε / κιφάλ’ με κωλομέρ».                                                     

Αγαπητοί αναγνώστες κουρεμένοι και ακούρευτοι δείτε το σαν πανηγύρι. Μην φοβάστε, ταγίστε τους κουρείο και πείτε τους κατάμουτρα: «Θα με τα ξουρίγ’ς ανάτιρχα κι κόντρα». Ευτυχείτε.    






Τετάρτη 7 Μαρτίου 2012

Γκαϊβενταρμπούκ


ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑ

Γράφει ο Σταύρος Τραγάρας

Ο υπεύθυνος επικοινωνίας της ΔΕΗ είπε ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στο ρεύμα ισοδυναμούν με δυο καφέδες ή δυο πακέτα τσιγάρα το μήνα. Αυτή η απλή κατανοητή επιχειρηματολογία, ευθυγραμμισμένη με το «λαϊκότροπον ήθος» των σύγχρονων τσακιτζήδων και λαϊκών ηρώων συνδικαλιστών της ΔΕΗ, που εισήγαγαν οι διάφοροι Ριζοφωτόπουλοι, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Μόνο που ίσως έπρεπε να χρησιμοποιήσει και την προσφώνηση «ρε φτωχομπινέδες» και να καταλήξει με το «να ούμε». Η αναφορά στον καφέ και στα τσιγάρα του κ. υπευθύνου, για να περιγράψει αύξηση τιμών, μπορεί να μην είναι τυχαία, αλλά να έχει τη συμβολική σημασία της. Επιτρέψτε μου μερικές σημειολογικές επισημάνσεις.
Αν σας ρωτήσουν π.χ. τι συμβαίνει μεταξύ ενός καφέ και ενός τσιγάρου, πού θα πάει ο νους σας; Στο σεξ βέβαια, δραστηριότητα στην οποία οι Έλληνες υποβάλλονται τον τελευταίο καιρό εκόντες - άκοντες και μάλιστα με οργιαστικό τρόπο. Μη ξεχνούμε επίσης ότι το τσιγάρο συνδέεται συνειρμικά με το τασάκι, που μπορεί να έχει διττή σημασία. Όπως λέει ο Ηλίας Πετρόπουλος στο βιβλίο «Ο τούρκικος καφές εν Ελλάδι»: [Η λέξη τασάκι είναι υποκοριστικό της λέξης τάσι (τουρκικό tas). Παλιότερα ακούγαμε την υβριστικήν έκφραση «στα τασάκια μου» (στ’ αρχίδια μου)…από την τούρκικη λέξη tasak (όρχεις). Εξάλλου ας μην ξεχνάμε το δημοτικό τραγούδι (…είναι τα τασάκια μου / και τα καμπανέλια μου / που ξυπνώ τις παπαδιές / κι όλες τις καλογριές…)]. Πλην του τσιγάρου, άλλοι τρόποι να πάρει κάποιος τον καπνό του είναι ο ναργιλές, το στριφτό, το ταμπάκο, το πούρο, η κοινή πίπα, η πίπα με λουλά, το  τσιμπούκι, κλπ.
Ο καφές επίσης ως προοίμιον ερωτικού καλέσματος μπορεί να έχει ποικίλες παραλλαγές. Από τον τούρκικο ή οθωμανικό, τον μετονομασθέντα μετά σε ελληνικό, που πάει ασορτί με τη λέξη χαράτσι, έως τον γαλλικής ονοματολογίας και ελληνικής κατοχύρωσης φραπέ (φραπές με καλαμάκι, φραπεδιόλα  φράπα, φραπεδούμπα, φραπόγαλο, πομπίνο φραπέ) και έως τους ευρωπαϊκούς καπουτσίνο, εσπρέσο, ή τις νεότερες εξελίξεις τους φρέντο, φρεντουτσίνο, φραπουτσίνο, φραπουτσίνο φρέντο, φραπουτσίνο κάλντο, εσπρέσο φρέντο, μοκατσίνο, κλπ.  Ως προς τον τρόπο και τα μέσα παρασκευής επίσης υπάρχει μεγάλη ποικιλία, από το παραδοσιακό καβουρντιστήρι, τον καφόμυλο, το τουρκικό γεντέκι του ταμπή (yentek) και το μαγκάλι, έως τις σύγχρονες εσπρεσιέρες, φραπεδιέρες ή φραπεδάιζερ ή φραπογαλιέρες, καπουτσινιέρες, και έως τις απλοϊκές ελληνικότατες πατέντες πλαστικό σέικερ και μαλαχτοποτηροκούταλο. Τα μέρη που μπορεί επίσης κάποιος να πάρει τον καφέ του είναι πολλά και διάφορα, από τον τούρκικο καφενέ, το ελληνικό καφενείον και καφωδείον, έως τους χώρους εργασίας (οικοδομικός καφές), ταξιδιών (βαπορίσος καφές), προσευχής (μοναστηριακός ή αγιορείτικος ή καλογερικός καφές) και έως τα πιο εξελιγμένα καφεστιατόρια, καφεουζερί, καφεζαχαροπλαστεία, καφέ-σαντάν, καφέ-αμάν, καφεμπάρ, κλπ. Μη λησμονούμε και τα διάφορα χαμαιτυπεία, κοινώς κωλόμπαρα (Από το όνομα ενός εκ των πρωθυπουργών της Ελλάδας, του κ. Μπαρόζο, που προέρχεται από την αγγλική λέξη μπαρ και την αρχαιοελληνική όζω=βρωμοκοπώ), επονομαζόμενα στη slang ή αργκό διάλεκτο και φραπενεία.
Ο συνδυασμός καφέ και τσιγάρου άρρηκτος στη συνείδηση του Έλληνα αποτυπώνεται και στις σύγχρονες φράσεις «Καφεδάκι, τσιγαράκι», «καφεδάκι, τσιγαράκι, τουαλέτα, φύγαμε» «ξύπνημα, περίπτερο, καφενείο» και το «καφές και πίπα», που παραπέμπει στην υποβαθμισμένη θεραπαινίδα και αποδίδει επακριβώς τη σχέση κράτους - πολίτη σήμερα, με την έννοια του εύκολου και δεδομένου πελάτη. Επιπροσθέτως η λέξη χαρμάνι ως έννοια ενυπάρχει και στον καφέ και στον καπνό και από αυτήν την άποψη δικαιολογείται και το ξεχαρμάνιασμα των κυβερνώντων επί των υπηκόων τους. Ο τρόπος λοιπόν με τον οποίο οι Έλληνες θα πληρώσουν τον καφενταρμπούκο τους  στην φραπεδοδημοκρατία μας κοινώς καφενείον η Ελλάς ή φραπεδομάγαζο, ή Φραπεδιστάν, αφήνεται στην διάθεσή τους από τους ιθύνοντες φραπεδόμαγκες, φραπεδάρχηδες, όπως πρέπει άλλωστε σε μια πραγματική σύγχρονη δημοκρατία με το συμπάθειο.
Οι Λήμνιοι, για να έρθουμε και στα καθ’ ημάς, φημισμένοι καφεπότες και φουμαριτζήδες, κατανοούν πλήρως τη σύνδεση των διαφόρων φοροχαρατσιών με όρους γκαϊβεδονταρμπουκίασης. Πληθώρα σχετικών εκφράσεων κοσμεί το λεξιλόγιό τους, όπως:  «Κάφεδος κι τζίγαρος μεγάλα μπνεδλίκια», «μαύερσε το μάτιμ για τσιγάρο σα ντο γκαφέ», «τζιγάρος καφές τισλίμ μπιτί», «καπνίζ τζιγάρο σα ντο ζμπρίλο κι ρφα το γκαφέ σα ρφήχτεργια τ’ Αγιαρμόλα», «καφές σα τζιγαρόσουπα», «καπνίζ τσαβντάρ για τζιγάρο κι πιν’ ζμοφάσλο για καφέ», «ατσιγαριά ακαφεδιά και σεκλέτ», «το ξάβορο θελ’ τσιγάρο κι γη κατβασά χήρα κι καφέ», «μσο φράγκο τσιγάρα Ματσάγγο χύμα κι βερεσέ καφέ στο γκαφενέ», «τον φούντωσε ο καφές  κι τον μελάγ΄νεψε ο τζίγος», «καπνίζ ζίγρα κι πιν’ αρβύθ», «γιούρντ’σε για ντ μπαράγκα κι για το γκαφενέ», «δε σνίκασε καφεδονταρμπουκοτζίγαρο», «πορδοκθαροκάφεδος – πορδοκοκναροτζίγαρος», «φουμαίρεν’ το τζίγο ρετσπέρκα κι ρφα το γκαφέ αγαδλίδκα», «μπήκε φορούμ καινούργιος ρετζάς στο τζίγο αλλά μεις έχουμ τα κοκναρόφλα κι τς βνιες», «καφεδοψήστεργια κι φουμαντσού», «στλώσαν τα βζγκούνια κι ανάψαν τα αποκατνά». Σταματώ εδώ γιατί θα χρειαστώ τρεις εφημερίδες, όχι μισή σελίδα. Μόνο ένα τραγουδάκι λημνιό, που δείχνει την σοφή άποψη για τη ζωή από τους συμπατριώτες:  «Καφεδέλ’ στο τσεζβεδέλ’ /  παραφτέρωσ’ με το μελ’ /  ένα τζέγαρο βαρβάτο / και το μνούδισ' μες στο πιάτο».
Αγαπητοί αναγνώστες ας ρουφήξουμε καμιά τζούρα κι ας πιούμε τον καφέ της παρηγοριάς. Συνηθισμένα τα βουνά απ’ τα χιόνια. Στο τέλος – τέλος κι αρβύθια έχουμ για αρβυθογκαϊβέ, κι κοκναρόφλα για τζίγο. Ευτυχείτε.                                                                                                                  

 Λεξιλόγιο – επεξηγήσεις:                                                                                                          Γκαϊβενταρμπούκ: Καφές συν τσιγάρο. Λέξη δικής μου έμπνευσης. Νταρμπούκος: Τουρκ. Ο αρειμάνειος, ο χασισοπότης, ο τραμπούκος. Στα Λημνιακά το τσιγάρο και το χασίς.                                                                                                                                     
Φραπές: Ο στιγμιαίος κρύος καφές, ο αυνανισμός, η ασκούμενη πολιτική στην Ελλάδα.                                                                                                                                  
 Φραπές με καλαμάκι: Η πεολειχία στη διάλεκτο των θαμώνων στρηπκλάμπ – μασατζίδικων.                                                                                                                                                       
Πομπίνο- φραπέ: Πεολειχία στην αργκό. Από τα γαλλικά bonbon (ζαχαρωτό) ή pompon (κροσός, φούντα) συνειρμικώς εκ του τριχωτού του εφηβαίου (Ηλ. Πετρόπουλος). Ή το ιταλικό pompa, ή αγγλικό  pump (τρόμπα).                                                                                              
Γεντέκι: Δοχείο με βρυσάκι των παλιών καφενείων, που είχε ζεστό νερό για την παρασκευή του καφέ και βρισκόταν πάνω από ένα τζακάκι με κάρβουνα.                                                                                            
Ταμπής: Αυτός που είχε την ευθύνη - προετοιμασία του τζακιού – γεντεκιού.                                                      
 Οικοδομικός καφές: Στιγμιαίος καφές που γίνεται πρόχειρα στην οικοδομή με δυο πλαστικά ποτήρια, αδειάζοντας το ένα στο άλλο.                                                                        
Μοναστηριακός καφές: Καφές με ούζο μέσα.                                                                                                        
Τισλίμ μπιτί: Τουρκ. Τέλος, θάνατος.                                                                                                                          
Τσαβντάρ: Τουρκ. Η σίκαλη.                                                                                                    
Κατβασά: Λημνιαστί, ο σεξουαλικός οίστρος.                                                                                                                     
Μελαγ’νεύω: Λημν. Ηρεμώ.                                                                                              
Σνικάζω: Λημν. Χορταίνω.                                                                                                             
Ρετσπέρκα: Τουρκ. και Λημν. Με τον τρόπο του ρετσπέρ, δηλ. του ζωέμπορα παραλή και μάγκα.                                                                                                                         
 Ρετζάς: Τουρκ. και Λημν. Φόρος.                                                                                                                                                
Βζγκουν’: Το πνευμόνι.                                                                                    
Παραφτέρωσ’: Μεγάλη φέτα ψωμί.


Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2012

Πέρα από το νησί

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Ρούλας Σαμαϊλίδου: Πέρα από το νησί

Γράφει ο Σταύρος Τραγάρας
         
          Το μυθιστόρημα της Ρούλας Σαμαϊλίδου «Πέρα από το νησί», εκδόσεις «Μιχάλη Σιδέρη», πραγματεύεται τη ζωή μιας οικογένειας, που μεταναστεύει στις αρχές του εικοστού αιώνα, από ένα ελληνικό νησί, για την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Ο αναγνώστης καταλαβαίνει ότι το νησί είναι η Λήμνος, παρόλο που αυτό δεν κατονομάζεται. Η συγγραφέας ακολουθεί ή μάλλον παρακολουθεί τη ζωή του αρχικού ζευγαριού του Αντώνη και της Δέσποινας και των απογόνων τους, εστιάζει όμως το μεγεθυντικό φακό της σε ένα μέλος της τρίτης γενιάς, τη Στέλλα, μετατρέποντάς την σε κεντρική ηρωίδα. Η Στέλα δεν είναι απόγονος εξ αίματος της οικογένειας. Γεννημένη στα χρόνια της γερμανικής κατοχής, μέσα σε μια πολυμελή κατεστραμμένη οικογένεια, ορφανή, υιοθετείται από τη Φωτεινή, κόρη του αρχικού ζευγαριού, και τον άντρα της το Γιώργο, που ήταν άτεκνοι, και γίνεται το μοσχαναθρεμένο παιδί των πλουσίων αυτών Αλεξανδρινών εκ Λήμνου. Η ζωή της και μαζί η ζωή όλου του οικογενειακού περίγυρου, μέσα στα ταραγμένα χρόνια των μεγάλων ιστορικών ανακατατάξεων, που έζησε η ανθρωπότητα, παρουσιάζει ένα πλήθος βίαιων ανατροπών οικογενειακών, οικονομικών και ψυχολογικών, που τη στροβιλίζουν σαν φτερό στον άνεμο.
            Η εξέλιξη του μύθου διαδραματίζεται όχι μόνο στην Αλεξάνδρεια, αλλά και στο νησί των προγόνων, και στο Λονδίνο και τέλος στην Αθήνα, όπου τελικά κατασταλάζουν τα υπολείμματα της άλλοτε ετυχισμένης και κραταιάς οικογένειας. Σελίδες οικονομικής άνθησης, μεγάλης ζωής, υπερηφάνειας, σφοδρού έρωτα,  απόλυτης ευτυχίας για ένα θνητό, εναλλάσσονται με σελίδες οικογενειακής  καταστροφής, ήττας, αισθηματικής προδοσίας και ταπεινής συμπεριφοράς, ψυχικής ασθένειας, ταπείνωσης, και ξεπεσμού. Από την αποθέωση στην πυρά. Όπως στην αρχαία τραγωδία. Η πρωταγωνίστρια βιώνει το μαρτύριο του Σισύφου, της διαρκούς μετάπτωσης από την ψυχική ευφορία στο ψυχικό βραχνά. Για χρόνια θεωρεί ότι διέπραξε ανόσια πράξη. Για χρόνια ολόκληρα μετατρέπεται σε ένα φάντασμα του παρελθόντος, κρύβεται από την κοινωνία, προσπαθεί να ξορκίσει τον παλαιό εαυτό της και τον κόσμο που τον περιέβαλλε, τελεί τα της βιωτής της εν σιωπή, θεωρώντας ότι κάτι που δεν μιλιέται δεν υπάρχει κιόλας.  Όμως το «άφατον» δεν μπορεί να παραμείνει επ’ άπειρον. Σιγά – σιγά η ψυχή μοιράζει τον πόνο της και επανέρχεται στα ανθρώπινα. Η συγγραφέας με απίστευτη μαστοριά, συμπυκνώνει το κλάμα της Στέλλας σε καθαρτήριο κλάμα όλων των αναγνωστών. Και επιφέρει την κάθαρση σε μια τραγωδία, που φαινόταν χωρίς τέλος.
Η συγγραφέας γνώστις του λόγου και της αφήγησης, ξετυλίγει μεθοδικά, με την υπομονή και την ευχέρεια έμπειρου τεχνίτη, ένα έπος, που είναι μαζί και ιστορικό και ανθρωπολογικό χρονικό. Η κοσμοπολίτικη και πολυπολιτισμική Αλεξάνδρεια, η μεγαλοαστική ζωή των ελληνικών και ευρωπαϊκών οικογενειών της, οι ανθούσες επιχειρήσεις τους, οι βαμβακοκαλλιέργειες, οι χρηματιστηριακές τους ενασχολήσεις, τα πλούσια σπίτια, η πνευματική καλλιέργεια και η γλωσσομάθεια, οι πίνακες ζωγραφικής, τα πιάνα, τα χαλιά, τα χρυσαφικά τους, οι τουαλέτες των γυναικών, τα ακριβά πούρα και ποτά, τα κοστούμια και τα χρυσά ρολόγια με την αλυσσιδίτσα των αντρών, τα μπαστούνια τους και τα καπέλα τους, τα πανάκριβα διακοσμητικά, οι πανάκριβες λάμπες, οι οικογενειακές και κοσμικές συγκεντρώσεις, οι υπηρέτριες, οι βοηθοί, οι νταντάδες, ή απ’ την άλλη οι φτωχογειτονιές των ντόπιων, τα βρωμόνερα στους δρόμους, τα ρακένδυτα αραπάκια, η φτώχεια, η απόλυτη ανέχεια, η εξαθλίωση, περιγράφονται με τόση λεπτομέρεια και ακρίβεια που μόνο ένας άνθρωπος που είχε ζήσει για όλη του τη ζωή εκείνα τα χρόνια, θα μπορούσε ενδεχομένως να περιγράψει.
Πώς μπορεί κάποιος που δεν έζησε εκείνη την εποχή, να ψυχογραφήσει ένα Γάλλο ή ένα Ιταλό της Αλεξάνδρειας, ή πολύ περισσότερο μια μαύρη νταντά, ή ένα Αιγύπτιο μεροκαματιάρη, να εισδύσει ως τα ενδότερα υποστασιακά βάθη της ψυχής τους, να μας αποκαλύψει τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του; Ή πώς μπορεί να ξέρει επακριβώς τις συνοικίες, τα κτίρια, τα ονόματα δρόμων, πού είναι το τάδε θέατρο, ή το δείνα ζαχαροπλαστείο, όπου σύχναζαν οι άνθρωποι του λεγόμενου καλού κόσμου; Πώς μπορεί κάποιος που δεν έζησε στο Λονδίνο, να το περιγράφει σαν γηγενής Λονδρέζος;  Αλλά και για την αναπαράσταση της παλιάς Λήμνου, πώς μπορεί κάποιος, που δεν είχε εμπειρίες αγροτικής ζωής, όπως η συγγραφέας, να γνωρίζει τόσες λεπτομέρειες για τις καλλιέργειες, για την ζωή των φτωχών γεωργών και κτηνοτρόφων, για τις συνήθειες μέσα στα σπίτια τους ή για το τι κουβεντιάζουν οι γυναίκες στη ρούγα, για το τι πίνουν ή με τι ασχολούνται οι άντρες στα παλιά εκείνα καφενεία, πώς μπορείς να κάνεις μια συγκεκριμένη κίνηση με το σχοινί για να γεμίσει ένας κουβάς όταν αντλείς νερό απ’ το πηγάδι, ή πώς ιππεύει ένας άντρας ένα  γαϊδουράκι καθήμενος στο σαμάρι, «γυνακεία»; Κι όμως η Σαμαϊλίδου μπόρεσε.
Το ιστορικό και κοινωνικό φόντο ανάγλυφο, παραπέμπει σε ιστορικό ντοκυμαντέρ. Η Αίγυπτος του Φαρούκ, η Αίγυπτος του Νάσερ, οι ημέρες του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου στην Αλεξάνδρεια, η επίθεση του Ρόμελ, η Αθήνα του εμφυλίου, η προπολεμική Λήμνος, η μεταπολεμική Αθήνα.
Το σημείο όμως που κατά τη γνώμη μου το βιβλίο απογειώνεται, είναι όταν η ηρωίδα επισκέπτεται το εγκαταλελειμμένο σπίτι στο νησί για να το πουλήσει, λόγω μιας ακόμα οικονομικής καταστροφής. Η θλίψη και καταχνιά που κατακλύζουν την ύπαρξή της, το ψυχρό ξενοδοχείο, η νυχτερινή κρύφια επίσκεψή της στα πατρογονικά, οι περιγραφές της εγκατάλειψης, της ερήμωσης, τα ημιερειπωμένα κτίρια, τα σκονισμένα έπιπλα, οι φουσκωμένοι από την υγρασία τοίχοι, τα σκουριασμένα κάγκελα, τα φυτρωμένα αγριόχορτα, τα κιτρινισμένα γράμματα, οι ξεθωριασμένες παλιές φωτογραφίες με τις στιγμές της παλιάς ευτυχισμένης ζωής, η κουνιστή πολυθρόνα της μητέρας της, το ενσυνείδητο σβήσιμο του παρελθόντος με το κάψιμο όλων των φωτογραφιών, θυμίζουν κινηματογραφική ταινία του Φελίνι, του Αγγελόπουλου, ή του Μπέργκμαν. Το τραγουδάκι – μότο της Στέλλας «Κάνει κρύο κάνει τσίφι, για το δόλιο το κοτσύφι» σε παραπέμπει στο «Μελισσοκόμο» του Αγγελόπουλου, που ψιθύριζε τραγουδιστά «Ανέβηκα στην πιπεριά να κόψω ένα πιπέρι και το πιπέρι έσπασε και μούκοψε το χέρι». Το βιβλίο είναι συναρπαστικό, ευφάνταστο, πολυεπίπεδο, με δυνατότητα πολλαπλών αναγνώσεων και ερμηνειών,  από διάφορα οπτικά πρίσματα και σημασιολογικές γωνίες. Οι σκηνές στημένες με οξυδέρκεια, πάντα παραστατικές. Η πλοκή πλούσια, η γλώσσα ρέουσα.  Οι περιγραφές θυμίζουν τις καλύτερες στιγμές της ελληνικής μυθιστορηματογραφίας. Οι λεπτομέρειες μυριάδες και κινηματογραφικές. Η Σαμαϊλίδου ασχολείται με τα μεγάλα ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά ευλαβείται και το θεό των μικρών πραγμάτων.  Μου θυμίζει τον «Ανθρωπο χωρίς ιδιότητες» του μεγάλου μυθιστοριογράφου Ρόμπερτ Μούζιλ, ο οποίος κατά τη φράση του Κούντερα, «έφερε σε πρώτο πλάνο, τα πράγματα που είναι στο δεύτερο πλάνο, αυτά δηλαδή που είναι στην υπηρεσία του λεγόμενου ουσιώδους, θεωρώντας ότι όλα είναι ουσιώδη, επειδή όλα είναι στοχασμός».
Πάνω απ’ όλα όμως, το βιβλίο της Σαμαϊλίδου είναι ένα συνεχές φροντιστήριο πάνω στο κυριότερο δίδαγμα που κάποιος μπορεί να πάρει από την περιπέτεια της ζωής, για το πώς δηλαδή τα πράγματα μπορούν να έλθουν «τα πάνω – κάτω». Αυτός ο κυκλικός χαρακτήρας των φάσεων του ανθρωπίνου βίου, από την απόλυτη ευρωστία έως την απόλυτη εκμηδένιση συμφιλιώνει τον άνθρωπο με την αβεβαιότητα και την προσωρινότητα και παράλληλα τον διδάσκει να ζει την πάσα στιγμή με περισσότερη καρτερικότητα. Η σωτηρία συχνά πιάνεται από μια μικρή ρωγμή στη συνεχιζόμενη καταστροφή. Αυτή τη μικρή ρωγμή, που μπορούν να τη δουν άτομα προικισμένα, την είδε η Σαμαϊλίδου. Και μας έδειξε με τρόπο γλαφυρό ότι η ανθρώπινη ιστορία, η οδυνηρή περιπέτεια του ανθρώπου δια μέσου των αιώνων, επαναλαμβάνεται. Μας ξαναθύμισε τη μυστική πολιτογράφηση του καθενός μας στη μία και αδιαίρετη κοινωνία του ανθρώπινου γένους, μας ξαναθύμισε ότι όλοι είμαστε συμπαίκτες στα πάσης φύσεως παίγνια της ζωής. Οι ήρωες της Σαμαϊλίδου είναι φτιαγμένοι όπως κι όλοι εμείς από πηλό, από χώμα, όπως οι πρωτόπλαστοι, κατ’ εικόνα και ομοίωσή μας, όποια επίστρωση χρυσόσκονης κι αν έχουν πάνω τους, όποια προσπάθεια απόκρυψης της χωμάτινης φύσης τους και εξορκισμού της γεηρής  ύπαρξής τους, κι αν κάνουν. Διωγμένοι κι αυτοί απ’ τον παράδεισό τους, με μια βαλίτσα μόνο σαν της Στέλλας, με ελάχιστα πράγματα μέσα. Έχοντας όμως μέσα στις φτωχές αποσκευές τους, μέσα στη βαλίτσα του ταξιδιού, ένα δώρο ανεκτίμητο, το δώρο που έδωσε ο Προμηθέας σε όλους τους ανθρώπους, τις «τυφλές ελπίδες». Αυτές που δεν μας αφήνουν να δούμε το θάνατο και το τέλος και να καταρρεύσουμε, αυτές που δεν μας αφήνουν να  αποδεχτούμε καμιά μίζερη μοίρα αμαχητί, αλλά που μας παρακινούν να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε.
Τη Ρούλα Σαμαϊλίδου την ξέρω από παιδί, από το Γυμνάσιο Λήμνου, όπου είμαστε συμμαθητές. Ήταν ένα κοριτσάκι αδύνατο και τσαχπίνικο, που όλο γελούσε. Ήτανε, λέγανε οι συμμαθητές, ορφανό από πατέρα. Η παιδική εγωπάθειά μου δεν με άφησε τότε να ενδιαφερθώ και να μάθω περισσότερα. Ίσως να έπαιξε ρόλο και το ταπεραμέντο της, αφού ήταν αεικίνητη, χαρωπή, καλόκαρδη και  παιχνιδιάρα. Ποιος να φανταζόταν τότε, ότι αυτό το ορφανό κοριτσάκι θα γινόταν η βαθιά συγγραφέας του σήμερα. Διαβάζοντας τώρα το βιβλίο της αναγνώρισα στο πρόσωπο του μικρού κοριτσιού, της Στέλλας, το κοριτσάκι των μαθητικών μου χρόνων, τη Ρούλα. Το ζωηρό κοριτσάκι με τα αδύνατα ποδαράκια, τα λακκάκια στα μάγουλα, και το τσουλούφι των μαλλιών που δεν έστρωνε και όλο ξέφευγε στον αέρα.
Η Ρούλα Σαμαϊλίδου είναι μια σπουδαία συγγραφέας στα χνάρια της μεγάλης συμπατριώτισσας Μαρίας Λαμπαδαρίδου. Δημιουργεί ήδη σχολή στο μυθιστόρημα με  άλλες Λήμνιες λογοτέχνιδες όπως π.χ. την Ευαγγελία Μπουτλούκου, ή τη Βαρβάρα Βαγιάκου. Μακάρι να συνεχίσει να γράφει και να μας προσφέρει στιγμές μυσταγωγικής εμπειρίας, όπως αυτές που μας προσέφερε με το βιβλίο της «Πέρα από το νησί».



 






Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2012

Λε μαλάκες

ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑ

Γράφει ο Σταύρος Τραγάρας

            Θύελλα αντιδράσεων προκάλεσε ο κ. Πάγκαλος, ο οποίος σε συνέντευξη σε γαλλικό κανάλι είπε ότι οι λεγόμενοι αγανακτισμένοι είναι κομμουνιστές ή φασίστες ή μαλάκες (con). Τα κόμματα της αντιπολίτευσης μίλησαν για χυδαιότητα. Προφανώς οι της ΝΔ ταυτίστηκαν με τους μαλάκες αφού ως γνωστόν δεν ανήκουν στις δύο πρώτες κατηγορίες, όμως απορία προκάλεσε η αντίδραση του ΚΚΕ, ΣΥΝ και ΛΑΟΣ αφού ο κ. Πάγκαλος τους ενέταξε σε διαφορετική κατηγορία από τους μαλάκες. Επειδή το θέμα είναι αρκούντως σοβαρό, θα επιχειρήσω μια μικρή ανάλυση από φιλολογικής και λαογραφικής απόψεως.
           Η ελληνικότατη λέξη «μαλάκας» εκτός από τον αυνανιζόμενο σημαίνει και τον βλάκα, τον αφελή, το κορόιδο, αλλά και τον αποχαυνωμένο λόγω καταχρήσεων ή μαλάκυνσης εγκεφάλου. Η λέξη μαλακία, αναφέρεται συχνάκις σε αρχαία κείμενα, π.χ. Θουκυδίδου, Επιτάφιος του Περικλέους: «φιλοκαλούμέν τε γαρ μετ’ ευτελείας και φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας», ή Δημοσθένους: «τούτους διά ραθυμίαν ή μαλακίαν εγκαταλείπειν τα τε των προγόνων έργα και τα συμφέροντα της πατρίδος». Επίσης σε θρησκευτικά κείμενα, όπως π.χ. στην Καινή Διαθήκη, Ματθαίου: «και θεραπεύων πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν εν τω λαώ», ή στην Παλαιά Διαθήκη: «τον δε Βενιαμίν τον αδελφόν Ιωσήφ ουκ απέστειλε μετά των αδελφών αυτού…μήποτε συμβή αυτώ μαλακία». Η εν λόγω λέξη πλην του αυνανισμού μπορεί να σημαίνει τη βλακεία, μαλακότητα, φυγοπονία, μαλθακότητα χαρακτήρος, λεπτότητα, εκθήλυνση, χαυνότητα, ανανδρία, κιναιδεία, σωματική ή ψυχική εξασθένηση, αδυναμία, ασθένεια, μάλαξη, διαστροφή, γαλήνη, αταραξία, κάλμα, μπουνάτσα, κλπ. Ο κ. Πάγκαλος που θεωρείται ευφυής, δηλαδή καθόλου «μαλάκας», συνειδητά μάλλον κάνει προκλητικές δηλώσεις, με κίνδυνο όμως να εισπράξει τους χαρακτηρισμούς «χοντρομαλάκας», «πολλά κιλά μαλάκας», «γερομαλάκας», «μαλάκας στο τετράγωνο», ή λόγω θέσεως «αρχιμαλάκας». Οι Έλληνες ενώ αυτοχαρακτηρίζονται πολλάκις μαλάκες, σκίζουν τα ρούχα τους αν τους αποκαλέσει κάποιος άλλος με αυτόν τον χαρακτηρισμό. Προς διάκριση των ψηφοφόρων πολιτών προτείνουμε εξειδικευμένους όρους: Για μεν του πασόκους, που πρώτοι ήταν υπέρ της αυτοδιάθεσης, το «μαλάκας με πατέντα», για τους νεοδημοκράτες το «καραμαλάκας», για τους συνασπιστές το «μαλακιστήρι», για τους ορθόδοξους κομμουνιστές το «μαλακώφ» ή «μαλάκοβιτς» και για τους καρατζαφερικούς τα αρχαιοπρεπή «μάλαξ» και «μαλακίων» ή το εθνοπατριωτικό «μαλάκας με περικεφαλαία». Υπάρχει και ιεραρχική διαβάθμιση του μαλάκα ως ακολούθως: Αρχιμαλάκαρος, μαλάκαρος, τριμάλακας, μαλάκας, μαλακάκος, μαλακίδης, μαλακούλης, μαλακιστήρης.
          Οι Λήμνιοι, περιβόητοι βωμολόχοι, παραδόξως δεν χρησιμοποιούν συχνά τη λέξη μαλάκας. Παλιότερα υπήρχε στο Μούδρο ο γιατρός Μιχαήλ Μαλάκας και μπορούσες να ακούσεις συχνά τη φράση, ακόμα και από γυναίκες, χωρίς να προκαλεί κάποια συστολή: «Σαν αρρουστήσαμ πήγαμ στου γιατρό του Μαλάκα». Επίσης το τυρί αμέσως μετά το πήξιμο του γάλακτος, το ονομάζουν μαλάκα ή μαλακούρα. Οι συμπατριώτες όμως δίνουν ρεσιτάλ στα συνώνυμα του μαλάκα, ως ακολούθως: Μαλακιαζμένος, μαλακοπίτερας, μαλακαντριγιάς, κλαρινιτζής, οργανοπαίχτ’ς, δαρτ’ς, ζμαλακιαστής, μπουμπουν’στής, μπούμπναρος, μαλάς, μπαντανάς, μπεγλεράς, μπλατζωτής, μπογιαντ’στής, νταβουλτζής, ντρομπαρστής, σαλαμαστρατζής, μαστχοπαραγωγός, γκρασαδόρος, τσουτσλοβουτεράς, χαδοτσουτσλάς, τσουτσλολέχαρος, σφετζοβγάλτ’ς, κλπ. Για τη λέξη «μαλακία»: Βρόντμα, κοπάν’ζμα, μαλακό κλαρίνο, μαλαχτήρ, χρι μπαντάνιαζμα, μπασαδγιόλιαζμα, σοφάντ’ζμα, μαντολίνο, μπεγλέρα, μπουζναροπαίξμο, μπουμπούν’ζμα, τσουτσλοτσάκ’ζμα, ντρομπάρζμα, ντρούμπα μαρίνα, ντρούμπα με το χνι, τσουτσλοσφεντογόνιαζμα, ογρό εργόχειρο, πετσοτράβμα, ντουβαρόχριζμα, κλπ.
           Αγαπητοί αναγνώστες, συμπαθείς, συνμαλάκες και ομοιομαλακοπαθείς εν τω Μαλακιστάν, αν σοκαριστήκατε, πάρτε το πιο μαλακά και μη ταρασσέσθω υμών η καρδία. Ένα παιχνίδι λέξεων είναι μόνο. Καλύτερα να παίζει κανείς με τις λέξεις, παρά με τα χέρια. Προσοχή λοιπόν στις επαναληπτικές κινήσεις των χειρών, ιδίως κατά τη μέρα των εκλογών. Γιατί το πολύ το τάκα – τάκα, κάνει το παιδί μαλάκα. Ευτυχείτε.